Erkenning en toezicht

Goede doelen pakken problemen in de samenleving aan. Geld moet op de juiste plek terechtkomen. Daar moet openheid over zijn. Transparantie (openheid), regels en toezicht moeten zorgen voor een goede werkwijze van goede doelen en vertrouwen bij het publiek.

Erkenningsregeling goede doelen

Per 1 januari 2016 is de Erkenningsregeling Goede Doelen ingevoerd. Dit is één standaard voor kwaliteit en transparantie. De Erkenningsregeling vervangt alle oude keurmerken zoals het CBF-Keur/CBF-Certificaat, het RfB-keur en het Keurmerk Goede Doelen. Alle goede doelen met een Erkenning zijn volgens dezelfde strenge kwaliteitseisen (normen) beoordeeld. Dit is te herkennen aan het Erkend Goed Doel logo. Goede doelen laten zo zien dat ze aan alle kwaliteitseisen voldoen, hun maatschappelijke doelen realiseren en transparant zijn.

Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) is aangewezen als de toezichthouder en controleert goede doelen of ze voldoen aan de kwaliteitseisen. Het CBF is een onafhankelijke organisatie die sinds 1925 bestaat. Elke goededoelenorganisatie die aantoonbaar aan de normen voldoet, kan zich bij het CBF laten erkennen. In oktober 2017 hadden 500 organisaties een Erkenning. 

Goededoelenorganisaties die lid zijn van de brancheorganisatie Goede Doelen Nederland zijn alle in het bezit van de Erkenning of de verklaring aspirant-lidmaatschap Goede Doelen Nederland. Dat is namelijk een voorwaarde om lid van Goede Doelen Nederland te worden.

Zelfregulering

Goede doelen die zijn aangesloten bij een branchevereniging, hebben onderling afspraken gemaakt over wat wel en niet kan. Ze doen aan zelfregulering. Deze afspraken liggen vast in de Erkenningsregeling, gedragscodes en richtlijnen

De organisaties Goede Doelen Nederland, Nederland Filantropieland, FIN (Vereniging van Fondsen in Nederland) en CIO (Interkerkelijk Contact in Overheidszaken) en hun leden/achterban worden ook wel de filantropische sector genoemd.

Overheid

Goede doelen zijn onafhankelijke organisaties maar overleggen wel vaak met de overheid met name over zaken die van invloed zijn op de (randvoorwaarden voor) publieke steun. Hiervoor hebben de brancheorganisaties Goede Doelen Nederland, Nederland Filantropieland, FIN en CIO in 2011 de stichting Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie (SBF) opgericht. SBF is het aanspreekpunt voor de drie ministeries, te weten het ministerie van Veiligheid en Justitie (over verantwoording en het tegengaan van fraude), het ministerie van Economische Zaken (over consumentenzaken) en het ministerie van Financiën (belastingzaken).

De rol van de overheid is belangrijk omdat zij regels stelt aan organisaties als zij van belastingvoordelen gebruik willen maken. Vooral voor de zogenaamde ANBI’s is dat het geval. Via de Belastingdienst houdt de overheid toezicht op de naleving van de belastingregels die voor goede doelen gelden. Per 1 januari 2014 stelt de Belastingdienst ook een aantal minimumeisen aan de gegevens die Algemeen Nut Beogende Instellingen (ANBI’s) moeten publiceren.