Toezicht en afspraken

Goede doelen pakken problemen in de samenleving aan. Geld moet op de juiste plek terechtkomen. Daar moet openheid over zijn. Transparantie (openheid), regels en toezicht moeten zorgen voor een goede werkwijze van goede doelen en vertrouwen bij het publiek.

Erkenningsregeling goede doelen

Per 1 januari 2016 is de Erkenningsregeling Goede Doelen ingevoerd. Deze Erkenningsregeling vervangt alle oude keurmerken zoals het CBF-Keur/CBF-Certificaat, het RfB-keur en het Keurmerk Goede Doelen door één standaard voor kwaliteit en transparantie. Met één erkenningsregeling is het voor iedereen meteen duidelijk of een organisatie erkend is of niet. Alle goede doelen zijn volgens dezelfde normen beoordeeld. Bovendien is er meer aandacht voor resultaat en impact. Goede doelen kunnen zo laten zien dat ze aan alle kwaliteitseisen voldoen, hun maatschappelijke doelen realiseren en transparant zijn.

Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) is aangewezen als de toezichthouder. Het CBF is een onafhankelijke particuliere organisatie die bestaat sinds 1925. Het Raad voor Accreditatie controleert het CBF. Elke goededoelenorganisatie die aantoonbaar aan de normen voldoet kan zich bij het CBF laten erkennen. In december 2016 hadden 450 organisaties een erkenning. 

Goededoelenorganisaties die lid zijn van Goede Doelen Nederland zijn alle in het bezit van een erkenning van het CBF of de verklaring aspirant-lidmaatschap Goede Doelen Nederland. Dat is namelijk een voorwaarde om lid van Goede Doelen Nederland te worden.

Zelfregulering

Goede doelen die zijn aangesloten bij een branchevereniging, hebben onderling afspraken gemaakt over wat wel en niet kan. Ze doen aan zelfregulering. Deze afspraken liggen vast in gedragscodes en richtlijnen. De Code Goed Bestuur van Goede Doelen Nederland is voor een groot deel opgenomen in de Erkenningsregeling.

De organisaties Goede Doelen Nederland, Nederland Filantropieland, FIN (Vereniging van Fondsen in Nederland) en CIO (Interkerkelijk Contact in Overheidszaken) en hun leden/achterban worden ook wel de filantropische sector genoemd.

Overheid

Goede doelen zijn onafhankelijke organisaties maar overleggen wel vaak met de overheid. Met name voor overleg met de overheid hebben de brancheorganisaties Goede Doelen Nederland, Nederland Filantropieland, FIN en CIO in 2011 de stichting Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie (SBF) opgericht. Alle goede doelen hebben te maken met drie ministeries, te weten het ministerie van Veiligheid en Justitie (over verantwoording en het tegengaan van fraude), het ministerie van Economische Zaken (over consumentenzaken) en het ministerie van Financiën (belastingzaken).

De rol van de overheid is belangrijk omdat zij regels stelt aan organisaties als zij van belastingvoordelen gebruik willen maken. Vooral voor de zogenaamde ANBI’s is dat het geval. Via de Belastingdienst houdt de overheid toezicht op de naleving van de belastingregels die voor goede doelen gelden. Per 1 januari 2014 stelt de Belastingdienst ook een aantal minimumeisen aan de gegevens die Algemeen Nut Beogende Instellingen (ANBI’s) moeten publiceren.