Toekomst van noodhulp bij natuurrampen: financiering op basis van voorspellingen

Overheden en grote donoren moeten niet langer alleen geld geven nadat er een natuurramp heeft plaatsgevonden, maar ook vlak voorafgaand aan een ramp. Dat is vanaf vandaag mogelijk via het nieuwe Rode Kruis ‘forecast-based action-fonds’. Voortaan kunnen hulpverleners van een land vlak voordat een ramp plaatsvindt een beroep doen op dit fonds om de nodige voorzorgsmaatregelen te nemen. Het aantal slachtoffers door een natuurramp kan hierdoor aanzienlijk verminderen.

In het verleden was het vaak onmogelijk om voor de nodige voorzorgsmaatregelen op tijd geld vrij te maken. Het nieuwe forecast-based action-fonds neemt die hindernis weg, doordat van tevoren wordt afgesproken hoeveel geld beschikbaar is en wie dit onder welke voorwaarden mag gebruiken. Dit kan niet alleen levens redden maar scheelt ook geld: het is goedkoper om mensen vóór een overstroming te helpen om hun bezittingen in veiligheid te brengen, dan na afloop in al hun basisbehoeften te moeten voorzien.

Klimaatverandering

Dankzij nieuwe datatechnologieën zijn natuurrampen beter te voorspellen. Dit geldt niet voor alle rampen, maar met name voor rampen gerelateerd aan klimaatverandering waar goede waarschuwingssystemen voor zijn. Bijvoorbeeld hittegolven of extreme regenval. Door de data van meteorologische instituten te combineren met de data die hulporganisaties hebben over waar kwetsbare mensen wonen, zijn de gevolgen van een natuurramp steeds beter te voorspellen. Het nieuwe fonds van het Rode Kruis speelt hierop in en wil de eventuele gevolgen van de ramp verkleinen. Hulpverleners kunnen voortaan bij een dreigende natuurramp al een beroep doen op geld uit dit fonds. Dat kan alleen als zij protocollen hebben klaarliggen, waarin vastligt welke maatregelen ze dan nemen die nodig zijn om de impact van een ramp te verminderen.

Bangladesh

Een voorbeeld waar het forecast based-mechanisme goed heeft gewerkt, is Bangladesh. In juli 2017 zorgde hevige regenval voor ernstige overstromingen langs de Jamuna-rivier. Mensen moesten alles achterlaten, huizen waren zwaar beschadigd en arme families verloren hun bezittingen. Vijf dagen voordat de overstromingen op hun ergst waren, activeerden de Bengaalse Rode Halve Maan en het Duitse Rode Kruis een forecast-based financing-mechanisme, geholpen met meteorologische informatie van het Rode Kruis-klimaatcentrum. De bevolking kreeg waarschuwingsberichten en duizend kwetsbare huishoudens ontvingen geld. Hierdoor konden ze kopen wat ze nodig hadden om te overleven en zichzelf en hun spullen in veiligheid te brengen.

Een recente evaluatie van deze pilot wijst uit dat dit project succesvol was. Het percentage mensen dat na de overstromingen leningen moest nemen en vee verloren was, was significant lager in de forecast-based financing-gemeenschappen dan in de gebieden daaromheen.

Het Rode Kruis roept geldschieters op anders te denken over natuurrampen en noodhulp. Preventieve maatregelen vooraf zijn wellicht minder tastbaar dan hulpmiddelen achteraf, maar kunnen veel onnodig leed voorkomen. Bovendien is het een goedkopere en effectievere manier van hulpverlening en zal veel geld besparen.

Bron: Rode Kruis