Met deze steun lanceert Amref Health Africa, samen met Plan International en andere lokale maatschappelijke organisaties, vandaag in Nairobi het programma Future4Binti (Toekomst voor Dochters). Het programma loopt van 2026 tot 2030 en wordt uitgevoerd in Ethiopië, Kenia en Somalië.
Vooruitgang onder druk
De afgelopen jaren is in delen van Oost-Afrika aantoonbare vooruitgang geboekt in het terugdringen van vrouwelijke genitale verminking en kind-, vroege en gedwongen huwelijken. Vooral waar langdurig is geïnvesteerd in sociale normverandering, lokaal leiderschap en bescherming van meisjes, laten de cijfers een duidelijke daling zien. Tegelijk blijft de opgave groot: in Ethiopië is 65% van de vrouwen besneden en trouwt 40% vóór hun achttiende. In Kenia is meisjesbesnijdenis teruggedrongen tot 15%, maar bijna een kwart van de meisjes trouwt nog vóór hun achttiende. In Somalië is meisjesbesnijdenis vrijwel universeel (99%) en trouwt meer dan een derde van de meisjes jong.
De impact op meisjes is ingrijpend. Meisjesbesnijdenis kan leiden tot blijvende lichamelijke en psychische schade en risico’s bij zwangerschap en bevalling. Kindhuwelijken zorgen vaak voor vroege zwangerschappen, schooluitval en beperkte kansen op zelfstandigheid, waardoor ongelijkheid van generatie op generatie wordt versterkt. Crisisfactoren zoals armoede, conflict, migratie en klimaatverandering vergroten bovendien het risico dat schadelijke praktijken terugkeren.
“Juist in tijden van crisis lopen meisjes de grootste risico’s,” zegt Danny Dubbeldeman, directeur van Amref Health Africa in Nederland. “Armoede en sociale druk dwingen gezinnen soms tot keuzes die meisjes hun toekomst kosten. In sommige gemeenschappen levert een besneden meisje een hogere bruidsschat op en vrezen meisjes uitsluiting als zij niet worden besneden. De gevolgen zijn levenslang. Daarom blijft intensieve en langdurige inzet nodig, en is investeren in wat bewezen werkt zo belangrijk.”
Opschalen wat werkt, lokaal verankerd
Met Future4Binti bouwt Amref Health Africa, samen met de Afrikaanse kantoren van Plan International en andere lokale maatschappelijke organisaties, voort op jarenlange ervaring in het tegengaan van meisjesbesnijdenis en kind-, vroege en gedwongen huwelijken. In Kenia, Somalië en Ethiopië richt het programma zich niet alleen op meisjes zelf, maar ook op hun gezinnen, gemeenschappen, zorgsystemen en overheden. Omdat deze praktijken voortkomen uit diepgewortelde genderongelijkheid, zet het programma in op blijvende verandering van sociale normen, betere bescherming en economische zelfstandigheid van meisjes, toegankelijke zorg, en sterke wetgeving en handhaving.
Garance Reus-Deelder, directeur Plan International in Nederland: ‘’Dit project draait om het recht van meisjes om zelf te beslissen over hun lichamen en levens. Wereldwijd winnen conservatieve leiders aan macht, staan de rechten van vrouwen en meisjes onder zware druk en wordt er fors bezuinigd op gendergelijkheid. Niet trouwen vóór je achttiende en onverminkt opgroeien zijn geen privileges, maar basisrechten en onmisbare voorwaarden om gendergelijkheid te bereiken.’’
Een belangrijk onderdeel is de grensoverstijgende aanpak. Wanneer handhaving in het ene land strenger wordt, wijken gezinnen soms uit naar een buurland om dochters alsnog te laten besnijden of uit te huwelijken. Door gelijktijdig in buurlanden Kenia, Ethiopië en Somalië te werken, voorkomt Future4Binti dat bescherming stopt bij de landsgrens.
Lokaal leiderschap staat daarbij centraal. Het grootste deel van het budget gaat rechtstreeks naar Afrikaanse maatschappelijke organisaties. Zij kennen de context, hebben het vertrouwen van de gemeenschap en staan het dichtst bij meisjes die risico lopen. Ze leiden rolmodellen en zorgverleners op, organiseren gesprekken in gemeenschappen, versterken opvang voor meisjes die risico lopen, en verbeteren beleid en handhaving. Zo groeit verandering van binnenuit en wordt dit duurzaam verankerd.
Steun van Nederland
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken ondersteunt Future4Binti vanwege de bewezen effectiviteit van eerdere programma’s zoals Yes I Do, Break Free! en Power to You(th), waarin meisjesrechten, gendergelijkheid en jongerenparticipatie centraal stonden.
Peter Derrek Hof, Ambassadeur Vrouwenrechten en Gendergelijkheid: ‘’Vrouwelijke genitale verminking en kindhuwelijken schenden de keuzevrijheid van meisjes over hun eigen lichaam en hun recht op veiligheid en onderwijs. Meisjesrechten zijn geen liefdadigheid, maar een fundamentele voorwaarde voor vooruitgang.’’
Met Future4Binti kiezen Amref Health Africa en Plan International, met steun van Nederland, voor een heldere koers: investeren in wat werkt, verantwoordelijkheid lokaal beleggen en juist daar opschalen waar meisjes en jonge vrouwen bescherming het hardst nodig hebben.
Bron: Amref Health Africa
Beeld©: Amref Health Africa / Dennis Ochiel