Hoogste aantal executies wereldwijd in 44 jaar
Amnesty International heeft haar jaarlijkse doodstrafrapport gepubliceerd. Daaruit blijkt dat het aantal executies in 2025 is gestegen tot het hoogste aantal dat Amnesty International sinds 1981 heeft geregistreerd: in totaal zeventien landen werden 2.707 mensen geëxecuteerd.
De schokkende stijging staat beschreven in het rapport Death Sentences and Executions 2025. Volgens Amnesty is die stijging vooral het gevolg van een klein aantal regeringen dat de doodstraf actief blijven inzetten om angst te zaaien.
Stijging vooral door Iran
De Iraanse autoriteiten, de belangrijkste veroorzakers van de piek, executeerden in 2025 ten minste 2.159 mensen. Dat is meer dan het dubbele van het jaar ervoor. Ook Saudi-Arabië paste de doodstraf op grote schaal toe, vooral voor drugsgerelateerde misdrijven. In 2025 werden daar ten minste 356 mensen geëxecuteerd. Het aantal executies in Koeweit verdrievoudigde bijna (van 6 naar 17), terwijl het bijna verdubbelde in Egypte (van 13 naar 23), Singapore (van 9 naar 17) en de Verenigde Staten (van 25 naar 47).
In totaal steeg het wereldwijde aantal executies met 78%, ten opzichte van ten minste 1.518 executies in 2024. Bij het totale aantal executies van 2025 zijn de cijfers uit China buiten beschouwing gelaten, omdat deze in China staatsgeheim zijn. De aantallen lopen daar waarschijnlijk in de duizenden, wat China de grootste beul ter wereld maakt.
“Deze alarmerende stijging in het gebruik van de doodstraf is te wijten aan een kleine, geïsoleerde groep landen die koste wat kost bereid is executies uit te voeren, ondanks de aanhoudende wereldwijde trend naar afschaffing”, zegt Agnès Callamard, secretaris-generaal van Amnesty International.
“Van China, Iran, Noord-Korea en Saudi-Arabië tot Jemen, Koeweit, Singapore en de Verenigde Staten: deze schaamteloze minderheid van landen gebruikt de doodstraf als wapen om angst aan te jagen, afwijkende meningen de kop in te drukken en de macht te tonen die ze hebben over kansarme mensen en gemarginaliseerde gemeenschappen.”
‘Oorlog tegen drugs’
Sommige landen pakken de strijd tegen drugs keihard aan en zetten de doodstraf in als middel om dat doel te bereiken. Dit was terug te zien in het aantal executies: bijna de helft (1.257 oftewel 46%) van alle bekende executies had te maken met drugsgerelateerde misdrijven: China (onbekend aantal), Iran (998), Koeweit (2), Saudi-Arabië (240) en Singapore (15). Algerije, Koeweit en de Malediven hebben wetgevende maatregelen genomen om de doodstraf uit te breiden voor drugsgerelateerde misdrijven.
De regering van Burkina Faso wil de doodstraf opnieuw invoeren voor misdrijven als “hoogverraad”, ‘terrorisme’ en “spionage”, en de autoriteiten van Tsjaad hebben een commissie ingesteld om te kijken of ook zij de doodstraf opnieuw kunnen invoeren.
Executies uitgevoerd door een handvol landen
Hoewel het aantal executies sterk is gestegen, zijn de landen die executies uitvoeren een geïsoleerde minderheid. China, Egypte, Iran, Irak, Noord-Korea, Saudi-Arabië, Somalië, de VS, Vietnam en Jemen behoren tot een groep van tien landen die de afgelopen vijf jaar jaarlijks executies uitvoerden. Deze landen lappen het internationaal recht op het gebied van de doodstraf aan hun laars.
In vier landen zijn vorig jaar na een pauze executies hervat: Japan, Zuid-Sudan, Taiwan en de Verenigde Arabische Emiraten. In 2025 werden in totaal in zeventien landen executies uitgevoerd.
Vooruitgang
In Europa en Centraal-Azië werden in 2025 geen executies of doodvonnissen geregistreerd. Voor het zeventiende jaar op rij waren de VS het enige land in Noord- en Zuid-Amerika waar executies plaatsvonden. Bijna de helft van alle executies in de VS vond plaats in Florida. In Sub-Sahara Afrika vonden executies alleen plaats in Somalië en Zuid-Sudan. Afghanistan was het enige land in Zuid-Azië waar executies werden uitgevoerd; Singapore en Vietnam waren de enige landen in Zuidoost-Azië waarvan bekend is dat ze executeerden. Tonga was het enige land in de Stille Oceaan waar de doodstraf nog bestond.
“Landen die executies uitvoeren moeten zich aansluiten bij de rest van de wereld en deze weerzinwekkende praktijk achter zich laten”, zegt Agnès Callamard. “De doodstraf maakt ons niet veiliger, maar is een onomkeerbare belediging van de menselijkheid. De doodstraf wordt ingegeven door angst en is een grove minachting voor internationale mensenrechten.”
Bron: Amnesty International